Hakediş nasıl hazırlanır?
Güncelleme: 23 Ekim 2026
Hakediş, yüklenicinin belirli bir dönemde yaptığı işin sözleşme fiyatlarıyla hesaplanmış bedelidir. Çoğu sözleşmede aylık hazırlanır, idarenin kontrol teşkilatınca incelenip onaylandıktan sonra ödenir. İyi hazırlanmış bir hakediş, sahada yapılan işin eksiksiz ve tartışmasız biçimde paraya dönmesini sağlar.
- Temel formül
- Yapılan iş miktarı × teklif birim fiyatı (birim fiyat sözleşmelerde)
- Hesap mantığı
- Kümülatif: bugüne kadar yapılan toplam iş − önceki hakedişler = bu dönem
- Dayanak
- Ölçü ve hesaplar (ataşman, yeşil defter), sözleşme ve eki birim fiyat cetveli
1. Dönemi belirleyin
Hakedişin başlangıç ve bitiş tarihini netleştirin. Dönem sonundan sonra yapılan imalat bu hakedişe değil, bir sonrakine girer. Tarih sınırı belirsiz kalırsa aynı miktar iki hakedişe birden girebilir ya da hiç girmeyebilir.
2. Yapılan iş miktarlarını toplayın
Her iş kalemi (poz) için dönem sonuna kadar yapılan toplam miktar, pozun biriminde (m³, m², kg, adet…) çıkarılır. Miktarlar ölçüye dayanmalıdır: ataşman ve yeşil defter kayıtları, imalat fotoğrafları ve tutanaklar sonradan sorulacak her sorunun yanıtıdır.
- Miktarı pozun biriminde yazın; "kat döşemesi bitti" gibi ifadeler hakedişe girmez.
- Sözleşmedeki miktarı aşan imalatı ayrı izleyin; iş artışı, onayı ve dayanağı olmadan hakedişe alınmaz.
- Kısmen tamamlanan imalatta yalnız ölçülebilen kısmı alın.
3. Tutarı kümülatif hesaplayın
Hakediş her dönem baştan, toplam üzerinden hazırlanır: bugüne kadar yapılan toplam miktar × birim fiyat = toplam iş bedeli. Bundan önceki hakedişlerin toplamı düşülür, kalan bu dönemin tutarıdır. Bu yöntem önceki dönemlerdeki küçük hataları da kendiliğinden düzeltir.
| Poz | Toplam miktar | Birim fiyat | Toplam tutar | Önceki | Bu dönem |
|---|---|---|---|---|---|
| Betonarme betonu | 420 m³ | 2.600,00 | 1.092.000,00 | 780.000,00 | 312.000,00 |
| Kalıp | 1.850 m² | 710,00 | 1.313.500,00 | 1.000.300,00 | 313.200,00 |
Örnek rakamlar açıklama içindir.
4. Fiyat farkı, kesintiler ve vergiler
Sözleşmede fiyat farkı öngörülmüşse ilgili esaslara göre ayrıca hesaplanır. Ardından sözleşmeye ve yürürlükteki mevzuata göre kesintiler uygulanır: KDV, damga vergisi, varsa avans mahsubu, teminat kesintisi ve benzerleri. Oranlar ve kalemler sözleşmeden sözleşmeye değişebildiği için her projede sözleşme ve idari şartname esas alınmalıdır.
5. Kontrol ve onay
Hakediş, ekleriyle birlikte idarenin kontrol teşkilatına sunulur. İtiraz genellikle ölçüsü belirsiz miktarlardan, yanlış poza yazılmış imalattan ya da önceki hakedişle tutarsız toplamlardan çıkar. Onaylanan hakedişin miktarlarını kilitleyin; sonraki dönem bu toplamların üstüne kurulur.
Sık yapılan hatalar
- Toplam yerine dönem miktarıyla çalışmak: hatalar birikir, kimse hangi dönemde ne alındığını çıkaramaz.
- Sözleşme miktarını sessizce aşmak: iş artışı onayı olmadan alınan miktar kontrolde çıkarılır.
- Sahadaki kayıtla hakedişin ayrı tutulması: hakediş ay sonunda hafızadan hazırlanırsa eksik ve fazla miktar kaçınılmaz olur.
- Onaylı hakedişin sonradan değiştirilmesi: önceki toplam değişirse bu dönemin tutarı da değişir; kilit ve gerekçe şarttır.
PozBase'de hakediş, sahadan girilen günlük miktarlardan önerilir: dönemin gerçekleşeni önceki hakedişlerden düşülür, atanan miktarı aşan imalat tutara girmez. Kontrol edip onayladığınızda birim fiyatlar sabitlenir, hakediş kilitlenir ve biçimli Excel olarak iner.
Kendi cetvelinizle görünDiğer rehberler
- İş programı ve kritik yolSüreleri günlük imalattan hesaplamak, öncüller ve kritik yol yöntemi (CPM).
- Birim fiyat analizi nasıl okunur?Girdiler, miktar katsayıları, alt analizler ve kâr–genel gider payı.
- Sahada günlük imalat takibiPoz bazında günlük miktar, gerçekleşen oran ve gecikmenin erken fark edilmesi.